Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ
Στη Βολιβία, όπως και στις υπόλοιπες χώρες της ηπέιρου,
από τον Αύγουστο του 1985, εφαρμόζεται το νεοφιλελεύθερο οικονομικό μοντέλο
ως ένα μέσο αναδιάρθρωσης των πιο ισχυρών δυνάμεων,
που ενωμένες στις πιο ισχυρές χώρες με τους διεθνείς οικονομικούς,
και τους μεγαλύτερους διακρατικούς οργανισμούς,
κανονίζουν πώς να κυριαρχήσουν στον κόσμο, να εκμεταλλευτούν τους φυσικούς πόρους και να αυξήσουν το κέρδος τους.
Χάριν αυτής της πολιτικής, οι Βολιβιανοί, όπως οι λαοί των φτωχών χωρών του κόσμου,
έχουμε στερηθεί όλου του πλούτου και των πόρων μας.
Οι Βολιβιανοί, είμαστε μόνο κυρίαρχοι του νερού και του αέρα.
Κοτσαμπάμπα, Βολιβία. Μία πόλη με πάνω από ένα εκατομμύριο κατοίκους, υποφέρει εδώ και πάνω από 50 χρόνια, από οξεία έλλειψη νερού
και αυτό το ζήτημα έχει χρησιμοποιηθεί από πολιτικούς και επιχειρηματίες για να χειραγωγήσουν τον πληθυσμό
προς όφελος των οικονομικών και κυριαρχικών τους συμφερόντων.
Οι δεξαμενές έχουν μεγάλη οικιακή σημασία, γιατί σε αυτές φυλλάσσεται το υγρό στοιχείο,
και από εκει, οι οικογένειες διαχειρίζονται το νερό προσεκτικά.
Αυτό, εξηγεί το γιατί η διεύθυνση της υπηρεσίας πόσιμου νερού,παραδοσιακά, αποζημιώνεται αντικαθιστώντας την έλλειψη με αποδοτικά δικτύα διανομής,
,πάντα σε βάρος των περιθωριακών συνοικιών εξαιτίας της κοινωνικής αορατότητας αυτών,
με έργα που αποσκοπούν στο να μεγενθύνουν τους σωλήνες ροής των υδάτων και να επεκτείνουν τις συνδέσεις.
Το νερό για τον πληθυσμό της Κοτσαμπάμπα, είχε πάντα μεγαλύτερη σημασία από την ικανοποίηση της απλής ανάγκης για βελτίωση της ποιότητας ζωής του.
Ωστόσο,αυτή η σημαντική προυπόθεση, που αντιπροσωπεύει μια κατάσταση δίκαιων κοινωνικών παροχών,
δεν σήμαινε τίποτα για τους τοπικούς και κυβερνητικούς ηγέτες, οι οποίοι, στις πλάτες του λαού,εκτελώντας την εξουσία τους,
και δουλοπρεπείς στις απαιτήσεις της παγκόσμιας τράπεζας,και του νομισματικού ταμείου,
αποφάσισαν την παράδοση αυτού του ζωτικού πόρου, με την υπογραφή μιας σύμβασης παραχώρησης για 40 χρόνια,
σε ένα ξένο συμβούλιο αμφιβόλου προφίλ, έχοντας άμεσα κέρδη,
και αναίσθητοι προς την κοινωνικό-οικονομική πραγματικότητα των οικογενειών της Κοτσαμπάμπα.
Αυτός ήταν ο κύριος λόγος της έκρηξης, όπου όχι μόνο οι κάτοικοι της πόλης,
αλλά και οι αγρότες της κοιλάδας της γύρω περιοχής, ενώνονται επιχειρησιακά,
για να βγουν στους δρόμους και να δημιουργήσουν ένα μέτωπο ενάντια σε αυτή την νέα ''προσβολή'' :
την παραχώρηση του νερού της Κοτσαμπάμπα στα χέρια ενός ξένου κονσορτιουμ (πλειοψηφίας bechtel)
που βρίθει χειραγωγήσεων και ύποπτων συννενοήσεων με τους κυβερνώντες,το οποίο όμως κατόρθωσε να καμουφλαριστεί ως μια εταιρία επονομαζόμενη Aguas del Tunari.
Οι ξένοι διαχειριστές της εταιρίας αυτής, ξεκίνησαν την οικονομική τους πολιτική,
ανεβάζοντας τις τιμές του νερού προς ανθρώπινη κατανάλωση , από 30 εως και 300%.
Όμως δεν ήταν μόνο η αύξηση των τιμών του νερού που εξόργισε τον λαό.
Η κυβέρνηση προσπάθησε να το φτάσει πιο μακριά στην απόφασή της να δώσει τέλος σε έναν φυσικό πόρο,
που στην πραγματικότητα ανήκει μόνο στον λαό.
Επικύρωθηκε ένας νόμος για το νερό, που εξολόθρευε κάθε δυνατότητα να συνεχίσουν οι αγρότες να χρησιμοποιούν το νερό με τον τρόπο που το έκαναν απο πολύ παλιά:
με σεβασμό στη χρήση και τα έθιμα.
Αυτός ο νόμος αποσκοπούσε επίσης στον αφανισμό της αγροτικής παράδοσης
μέσω της διαχείρησης του νερού για την άρδευση.
Και το χειρότερο: καθιστούσε ''αιχμάλωτο'' ακόμη και το νερό της βροχής. Νόμοι άδικοι, που προκάλεσαν μια αντίδραση επίμονη και αποφασιστική για τη διάσωση αυτού του κοινωνικού αγαθού στην περιοχή,
αντίδραση που κατέληξε στην αναστολή της διαδικασίας απαλλοτρίωσης ( του νερού).
Αυτή, είναι μια στιγμή πολύ ιδιαίτερη που συνέβη τον Μάρτιο του 2002.
Η υπηρεσία πόσιμου νερού της Κοτσαμπάμπα SEMAPA, με τη διοικητική δομή που ''υπέγραψε'' το επερχόμενο αποτέλεσμα του πολέμου του νερού.
συνυπογράφει με την διαμερικανική τράπεζα ανάπτυξης,
ένα συμβόλαιο πίστωσης για το ποσό των 18 εκατομμυρίων δολαρίων
για την χρηματοδότηση πλάνων επέκτασης των υπηρεσιών της SE.M.A.P.A.
Μια στιγμιαία διαδιακσία θεσμοθετήσης της εταιρίας τεκμηρίωσε την κατάσταση ως οντότητα της περιοχής
που δεν επιδέχεται μεταφοράς, πώλησης ή διαμερισμού μεταξύ των εταίρων στο πλαίσιο της πολιτικής κεφαλαιοποίησεων και ιδιωτικοποήσεων.
Δηλαδή, επικρατεί τελικά το σενάριο της κληρονομιάς/πλούτου των πολιτών επικυρωμένο ως δημόσια υπηρεσία ζωτικής σημασίας,
αποδεικνύοντας ότι αυτό που συνέβη στον πόλεμο του νερού ήταν αυτό που έπρεπε να γίνει.
Όμως, το τέλος του '99-αρχές του '00, είχε συνταχθεί άλλου τύπου συμφωνία στις ορέξεις των ξένων συμφερόντων, σκοτεινών και ασυνείδητων
και ήταν ο καταλυτικός παράγοντας που έφερε αντιμέτωπο τον λαό της Κοτσαμπάμπα με την κυβέρνηση.
Οι εξουσίες έβλεπαν με καλο μάτι τη συμφωνία με την διακρατική εταιρία "Aguas del tunari"
ακυρώνοντας την πρώτη εκείνη απόφαση της εγγύησης της χρήσης χωρίς περιορισμούς, μετά από την αύξηση των τιμών της κατανάλωσης κατά ένα σκληρό ποσοστό.
Ο δισταγμός των οργανώσεων πολιτών και των παραδοσιακών συνδικάτων και η κυβερνητική υποτίμηση, έδωσαν χώρο σε έναν ιστορικό χώρο αντίστασης
που θα μπορούσε να καταληφθεί μόνο από το ''συντονιστικό υπεράσπισης του νερού και της ζωής'', τον συνασπισμό κοινωνικών ομάδων της πόλης και του αγρού
που πέρασαν στην ηγεσία ενος υποδειγματικού κιινήματος των συμφερόντων της κοινότητας
και της διατήρησης της κυριαρχίας των φυσικών πόρων.
Ήταν πάνω από 600.000 άντρες και γυναίκες, νεόι και παιδιά , που βγήκαν στους δρόμους
προκειμένου να πουν όχι σε αυτού του τύπου την επιβολή με σκοπό το κέρδος.
Στο συντονιστικό εκπροσωπούνται οι εργάτες του συνδικαλιστικού τομέα μέσω του κεντρικού εργατικού φορέα,
οι οποίοι, με την εμπειρία τους, συνεισφέρουν στις οργανωτικές προσπάθειες. Πιο συγκεκριμένα στις στιγμές τις σύγκρουσης.
Το συντονιστικό μιλαέι εξ ονόματος του πληθυσμού που νιώθει αγνοημένος , υποτιμημενός, αυτού, που μέχρι και τον Απρίλη,
δεν έβρισκε ένα χώρο για να πει τη γνώμη του, να συζητήσει και να εκφράσει το πώς υποφέρει, την πραγματικότητα του και τις ελπίδες του.
Το συντονιστικό είναι ένα κοινωνικό κίνημα που προέκυψε σαν ανάγκη λόγω της απώλειας της αξιοπιστίας στους παραδοσιακούς πολιτειακούς θεσμούς και τα κόμματα.
Το συντονιστικό είναι ο χώρος στον οποίο οι άνθρωποι απελευθερώνονται, δηλαδή, λένε τη γνώμη τους , συζητούν τα τεκταινόμενα και διεκπεραιώνονται οι δράσεις που θα ακολουθήσουν.
"Αν η κυβέρνηση δεν θέλει η Aguas del tunari να φύγει από τη χώρα, τότε ο λαός θα την πετάξει έξω".
ΑΜΕΣΩΣ, ΑΜΕΣΩΣ!!!
Το συντονιστικό είναι αυτός ο χώρος που οι απλοί άνθρωποι και οι εργάτες έχουν αποδείξει ότι μόνο μέσω της οργάνωσης, της αλληλεγγύης, της αμοιβαίας εμπιστοσύνης,
και της απώλειας του φόβου είναι δυνατόν να μετατραπεί η κατάσταση μας, η πραγματικότητα μας.
Ξαφνικά τον Απρίλιο του 2000 η δύναμη του καλέσματος του συντονιστικού για το νερό κα τη ζωή, αυξήθηκε αξιοσημείωτα.
Έγινε η πιο αυθόρμητη λαϊκή αντίσταση, πολυπληθής και αποφασισμένη να αντιστρέψει όχι μόνο τις τιμές,
αλλά και να ακυρώσει τελείως την συμφωνία με την εταιρία Aguas del Tunari και τη μετατροπή του νόμου για το νερό.
Ήταν τέσσερις μήνες αντίστασης στους δρόμους με σταθερές λαϊκές συνελεύσεις που όριζαν τον δρόμο που ακολουθεί για να μην τα παρατήσουν
Ήταν τέσσερις μήνες αληθινής δημοκρατίας στην οποία οι αποφάσεις του λαού ήταν ανυποχώρητες.
"Απρίλη, στις μέρες σου θα έμεναν τα δάκρυα, ο πόνος και το αίμα του λαού και ακόμη και η ελπίδα"
Ο Απρίλης του 2000 είχε μια πρώτη εβδομάδα όπου η Κοτσαμπάμπα μετατράπηκε σε ένα τοπίο σύγκρουσης,
όπου κατά την οπτική των ΜΜΕ, τότε, παρήχθη μια από τις πιο βίαιες μέρες σε αυτή την πόλη
που συγκρίνεται μόνο με αυτές της εποχής της στρατιωτικής δικτατορίας.
Στη πόλη, κάθε δρόμος έχει οδοφράγματα σαν έκφραση απαίτησης της δικαιοσύνης.
Την ίδια στιγμή, οι αγρότες κατεβαίνουν από τα βουνά προκειμένου να μπλοκάρουν τους δρόμους και του αυτοκινητόδρομους.
Μόνο έτσι κατάφεραν να βάλουν φρένο στην επιθετικότητα της κυβέρνησης,
Ακόμα δεν είχε κυρηχθεί κατασταση έκτακτης ανάγκης, ωστόσο,υπήρχε μια κατάσταση εξαίρεσης λόγω της κινητοποίησης των αστυνομικών και στρατιωτικών δυνάμεων.
Μια συνάντηση που καλέστηκε από τις αρχές στο δημαρχείο, τελείωσε με αστυνομική παρέμβαση και την σύλληψη όλων των ανθρώπων που βρέθηκαν στο εσωτερικό του.
Διάφοροι από τους επικεφαλής του συντονιστικού υπεράσπισης του νερού κυρήχθηκαν καταζητούμενοι.
Τα οδοφράγματα σε διάφορα σημεία της πόλης, του αγρού και τις 4 γωνίες της κεντρικής πλατείας,
αποτελούσαν τις ζώνες σύγκρουσης που είχαν ξεπεράσει όλα τα προσδοκώμενα όρια.
Τις επόμενες ώρες ενώ συνεχιζόταν η σύγκρουση, συνέβη το τραγικό περιστατικό του θανάτου ενός νέου, του Victor Hugo Daza.
Παραπάνω από 300 άνθρωποι τραυματισμένοι από σφαίρες, με ένταση και άγχος,
όμως αυτό δεν μείωσε την αποφασιστικότητα, πράγμα το οποίο έκανε φανερό στη κυβέρνηση τον αδιάλλακτο χαρακτήρα του λαού,
και οδήγησε την κυβέρνηση να παραδεχτεί πως μια από τις αρχές της δημοκρατίας είναι να καταλαβαίνει τον λαό.
Καμία άλλη στιγμή δεν αναφέρεται τόσο καθαρά,όπως ο πόλεμος για το νερό στην Κοτσαμπάμπα, σαν περιγραφή όχι μόνο της αξίας της υπεράσπισης του νερού αλλά και της ίδιας της ζωής των ανθρώπων,
αλλά ακόμη και την αντίληψη οτι το σενάριο της πλήρους λαικής κυριαρχίας και της δημοκρατίας συνδέεται με λύσεις για τα προβλήματα των λαών από τους ίδιους,
αντιμετωπίζοντας τις σύγχρονες προκλήσεις και σχεδιάζοντας ένα μέλλον με αξιοπρέπεια, του οποίου οι βάσεις θα είναι η ισότητα, η δικαιοσύνη για όλους.
Αυτή η συνάντηση μας χρησίμευσε στην κατανόηση ότι πίσω από αυτό το γιγαντιαίο συλλογικό αγώνα για το νερό,
άνοιξαν δρόμοι απελευθέρωσης του λαού..
''Λαός ενωμένος ποτέ νικημένος'' στα μπλόκα και στις πλατείες, ή,
στους χώρους όπου οι άνθρωποι άρχισαν να αναγνωρίζουν και να μοιράζονται τα προβλήματά τους,
προβλήματα τα οποία, τελικά, ήταν κοινά και έβγαιναν μέσα από τα σπίτια και τις κοινότητες για να καταλάβουν τους δρόμους.
Και στο βάθος, ένας αγώνας για να καλυτερέψουν οι άνθρωποι τις συνθήκες ζωής τους, όχι όμως υποκείμενοι σε αυτό το κοινωνικο-πολιτικό σύστημα.
Έπρεπε να ξεκινήσουν να δουλεύουν για να δώσουν πραγματικό νόημα στη δημοκρατία.
Ενώ πολλοι απο εμάς, παλέψαμε την δεκαετία του '70 για την αποκατάσταση της δημοκρατίας,
την σφετερίστηκαν οι εχθροί της.
Τον Απρίλη, το περιεχόμενο του αγώνα συμπυκνώθηκε στην εύρεση μιας αυθεντικής δημοκρατίας,που με απλά λόγια,
σημαίνει την επιστροφή της εξουσίας στον λαό.
Ο πόλεμος του νερού,τερματίστηκε με την αποκατάσταση της SEMAPA,την εταιρία διαχείρησης, που σήμερα είναι του λαού για τον λαό
Και ακόμη, αυτό το γεγονός, σημάδεψε τον ορίζοντα του συντονιστικού, που δεν είναι άλλος από τους αγώνες της καθημερινής ζωής των ανθρώπων.
Χωρίς τον Απρίλη, δεν θα υπήρχε η δυνατότητα στον καιρό του νεοφιλελευθερισμού, να μιλάμε για αυτοδιαχείρηση και κοινωνικό έλεγχο.
Αυτό που κυοφορείται σήμερα, δεν είναι μόνο η συνέχιση των αγώνων του Απρίλη, και οι τοπικές και περιφεριακές διεκδικήσεις, ή, η αναζήτηση καλύτερων συνθηκών ζωής,
είναι επίσης η απόδειξη πως οι τωρινοί κανόνες του παιχνιδιού, επιβεβλημένοι από το σύστημα,
δεν θα επιλύσουν τα προβήματα των ανθρώπων.
Από όλο αυτό, έχουμε μάθει δύο πράγματα:
Πρώτον,πως μετά από πολύ καιρό, είναι ο απλός λαός που έπραξε δικαιοσύνη
και δεύτερον, πως όλη η εξατομίκευση, η απομόνωση, ο φόβος, εξαφανίστηκαν κάτω από το πνέυμα της αλληλεγγύης
Στη διάρκεια των πιο σκληρών συγκρούσεων, υπήρχαν αυτοί που έδιναν νερό,αυτοί που έδιναν φαγητό,αυτοί που παρέιχαν μεταφορά, και η μεταξύ τους επικοινωνία.
Όλα αυτά, είναι στοιχεία μιας καλά συντονισμένης αντίστασης .
Οι άνθρωποι απώλεσαν τον φόβο των σφαιρών, τον φόβο της καταστολής. Τα φαντάσματα των τρομακτικών καιρών νικήθηκαν.
Στους δρόμους, στα μπλόκα.
Η γνώση που αποκτήσαμε, μας επισημαίνει πως είναι δυνατόν να χτιστεί μια χώρα στην οποία θα μπορούμε να αποφασίζουμε, στην οποία οι απόψεις μας θα λαμβάνονται υπόψη.
Μία χώρα, στην οποία θα είμαστε κυρίαρχοι του λόγου,θα είμαστε πρωταγωνιστές και όχι θεατές.
'' Επιτεύχθηκε η πρώτη μας νίκη ενάντια στο νεοφιλελεύθερο οικονομικό μοντέλο.''
Αυτό το βίντεο παρήχθη ως φόρος τιμής στον θαρραλέο λαό της Κοτσαμπάμπα..
Η ιστορία δεν έχει τελειώσει..
( Διορθώσεις -Παρατηρήσεις: atakton@espiv.net )